Farnsworth House, modernistyczny dom ukończony w 1951 roku, który miał być miejscem weekendowego wypoczynku dla lekarki z Chicago, Edith Farnsworth, w Plano w stanie Illinois nad rzeką Fox. Zamiast tego stał się jednym z najbardziej znanych sporów w historii architektury.
W tym projekcie Ludwig Mies van der Rohe sprowadził architekturę do absolutnego minimum: pozioma płyta, dach, osiem smukłych stalowych słupów i ściany ze szkła od podłogi do sufitu. Brak klasycznych pokoi. Brak wyraźnej granicy między wnętrzem a krajobrazem. Granica między domem a naturą zanika niemal zupełnie.
Prywatność okazała się pojęciem względnym, koszty rosły, spór między właścicielką a architektem narastał, by finalnie trafić do sądu. Dla części opinii publicznej dom był symbolem radykalnego modernizmu – manifestu, który w oczach krytyków przekroczył granice dobrego smaku. Do dyskusji przyłączyli się także architekci starszego pokolenia, patrzący z rezerwą na nową estetykę szkła i stali. I jak to zwykle bywa, to właśnie kontrowersje sprawiły, że projekt zyskał trwałą siłę.
Farnsworth House nie jest tylko przykładem modernizmu ani ilustracją słynnego „less is more”. To eksperyment, sprawdzenie, jak daleko można posunąć redukcję formy, zanim architektura przestanie być domem, a stanie się czystą ideą przestrzeni.
Mimo upływu ponad siedemdziesięciu lat, dom wciąż nie wydaje się być zamkniętym rozdziałem.
W 1972 roku dom kupił brytyjski kolekcjoner i deweloper Peter Palumbo, który przeprowadził jego renowację. W 2003 roku National Trust for Historic Preservation odkupił budynek na aukcji za ok. 7,5 mln dolarów. Dziś funkcjonuje jako muzeum i jeden z najważniejszych zabytków architektury modernistycznej w USA.
Link do filmu z profilu OPEN SPACE, który pokazuje ten wyjątkowy projekt: https://youtu.be/Zwd9sEwN0Vw?si=-5a3JBnqja7HPRZn
Foto:
View of architect Mies van der Rohe’s classic modernist Farnsworth House, now a property of the National Trust for Historic Preservation /
Lessismore2020, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons / Library of Congress, Wikimedia Commons